[ata: foa'i] By Leua Aiono Frost Pago Pago - AMERIKA SAMOA GALUEGA FA’ATINO ELE TATOU SUI I UOSIGITONE- MASINA APERILA 2026: O le Masina o Aperila na avili tele ai mea na pisi ai le tatou sui i le Konekeresi i Uosigitone fa’apea fo’i ma le tatou Malo i Amerika Samoa. I le Laumua ma tiute fa’atino masani, ou te fiafia pe a maua le avanoa e faatino ai tiute i tulaga o aiaiga o pili faaulu, ma o mea ia na filifilia ai lou nei fa’atauva’a ou te galue punoua’i ai. Peita’i i lo tatou atunuu, o le avanoa e maua mo a’u e fa’alogo ai i folasaga i mea o loo mana’omia e tatou itumalo ma afio’aga, ae maise o le faasoa mai o lagona o le atunuu, e le mama ia te a’u, ae o se mea e ao ina fa’ataua. O nisi o mea lelei i lea vaitau, ona ua fa’ataua ma taualoa ai galuega patino i o Sui Vetereni i le latou auaunaga ma latou tautua iloga ua mae’a faatino i so’o se vaega au sa tiute ai. E le gata i lea, ua taualoa fo’i tauafaiga ua au a nai o tatou fanau i a’oa’oga. O le auaunaga masani lava e ao ina faia ma fa’ataunuu e le Sui ile Konekeresi, ia mataituina avanoa lelei e maua ma sui iloga o lo’o faauu ni a a latou pili fou, poo agava’a ai ni mana’oga faapitoa mo le tautua lautele a si o tatou malo! E le mapu le taulogologo ma le mata’alia i avanoa fa’apena i taimi uma. O le masina lava fo’i lenei, e aiaia ai le tele nisi mea o fuafua mo le aga’i i luma o mataupu ogaoga ma aoga tele i le fausaga o tulafono i le aga i ai galuega fa’atino a le Konekeresi. E aofia ai i lea tulaga o pili tau fa’aulu e lagolagosua ai i mataupu faatutu mo tatou sui Vetereni uma i le Iunaite Setete ae maise i latou o loo alaala i Setete ma Teritori o le a a’afia o latou ogasami i faigafaiva fa’asolitulafono, ma isi fo’i setete e ao ina puipuimalu mai le sofa’i mai o e ulufale mai fa’asolitulafono. O nisi fo’i o mea o lo’o mataituina lava i taimi uma o le fa’aauau lea ona fa’aleleia ma fa’aaogaina faiga fa’aonaponei o aiaiga uma e tatau ona agavaa ai sui Vetereni ma le latou Matagaluega mo Vetereni uma i le Iunaite Setete! Ua ou fa’afetaia fo’i le fa’atupega ua mautu mai mo le fa’aleleia o tautua mo le soifua Maloloina lelei, falenofo ma le tulaga toe fa’aleleia atili o le talafatai, ae maise o galuega toe fa’aleleia i totonu o nuu ma afioaga i Amerika Samoa. O se tasi lava o avanoa sili ona lelei ina ua maua se avanoa matou te fefa’asoaa’i ai ma sui Vetereni uma i le atunuu, i sa matou fonotaga na fa’atautaia e le vaega VFW Post 339, lea sa maua ai le avanoa e fa’ailoa mai ai e i latou o latou lagona ootia i nisi mataupu, a’o lagona fa’atupu manatu lelei i le tele o mataupu na fa’aalia, o le a avea ma ta’iala e fafau ai o’u manatu fa’aalia i fonotaga taua pe a fono le Komiti o Mataupu Tau Vetereni a le Maota i Uosigitone. Na ou lagona le mitamita o le agaga ina ua ou molimauina taumafaiga ua au a le fanau a’oga e auala mai i le tauvaga Tusi Ata a le 2026 Malofie Congressional Art Competition, lea e le o toe mamao ae fa’atautauina le ata ua fa’amanuiaina mo lenei tausaga i totonu o le Maota o le Konekeresi i le Laumua. O le sui ua fa’amanuiaina lana ata i lenei tausaga o le tama’ita’i talavou o Eve Filomena Snow mai le a’oga Maualuga i Tafuna, poo le Laumua o le Toa. O lana galuega fa’atino o le a avea ma sui o le taumafaiga uma na gapatia ai fanau a’oga mai a’oga maualuluga uma ile teritori i lenei tausaga, ma e maimoaina i totonu o le Maota o le Konekeresi i le Laumua. Na maua fo’i le avanoa e fa’afetauia mai fa’amalo atu ai i le susuga Johnson Ailima, lea sa avea ma sui e fa’aleoina lana solo sa tusia i le Gagana Peretania mo le tuavaga o le “Poetry Out Loud” ae maise o le tamaitai talavou lalelei sa suia lo tatou malo i le tauvaga tausala lalelei o le “2026 Miss Cherry Blossom Princess”, le tama’ita’i o Kaili Iliganoa Shansonga i Uosigitone DC. I le laumua lava fo’i i lenei lava masina, sa matou fa’atasi ai ma le afioga le Kovana Pulaali’i Nikolao, le afioga le Peresetene o le Senate Tuaolo Manaia E. Fruean ma le afioga le Fofoga Fetalai o le Maota i le latou fonotaga taua ma le Matagluega o le Initeria e tusa ai o le taumafaiga e taofia le sofa’i atu o taumafaiga e fagotaina le alititai o Amerika Samoa, ae maise o le ogaoga o le a’afiaga o le i lo tatou gataifale, ma o nisi na o mea o le a tele sona sao i le fa’aleagaina atili o tatou atumotu i le atu Samoa. Ua ou fa’afetaia fo’i le tele o nisi o fa’atupega toina mai mo le tausiga lelei o le soifua maloloina o tina ma fanau iti, ae maise o le tausia lelei ma le mataituina o polokalama tau le fa’alogo o pepe fou, o faatupega o falenofo ae maise o fa’atupega mo poloketi e aoga i nu’u ma afio’aga i le teritori. O le masina fo’i lenei na oo mai ai le afioga le Tupu fa’au’uina o Peretania Tele ina ia saunoa a’o fa’afofoga maota e lua o le Konekeresi a le Malo Tele o Amerika, le afioga le Tupu o Charles 111, ma ua avea ma fa’ailoga patino e fa’amamalu ma taualoa ai le atoaga o le 118 tausaga o le US Army Reserve poo le vaega au fa’aagaaga a le Army i Amerika atoa. O lea vaega o le US Army Reserve o lo’o aofia atu ai a le ma le tatou Fitafita Tiute o “Toa o Samoa.” Fa’afetai tele mo le tapua’iga mau i le vasega o matua ma aiga, ae maise o a outou tatalo mo le vasega o fanau o lo’o tautua i tafa o taua, ma isi uma nofoaga o lo’o leoina le saogalemu o lo tatou malo tele, ae maise ai foi o tatou laufanua lafulemu ma le tatou alamoana. Fa’afetai fo’i mo lo outou nofo tatalo ma le tapua’ia faiva o la outou auauna galue i le Konekeresi, a’o feagai ai ma faiva i le laumua nei. Fa’amanuia tele Le Atua i o tatou Tama ma Tina Matutua, Aiga ma Fanau pele, Ia fa’amanuia le Atua i si o tatou Malo o Amerika Samoa. - Uifaatali Aumua Amata. SAMOA SAMOA: FAIA’OGA & FAIA’OGA O TA’ALOGA FOOTBALL AMERIKA SAMOA: O se tasi lenei o alo o Amerika Samoa, sa o’o lana taumafaiga ina ta’alo fa’atauva ai i le NFL poo le Liki o le ta’aloga Football a le Iunaite Setete. I lena vaitau a’o ta’alo Samoa Samoa I le Cincinati Bengals, ma sa filifilia o ia i le biliga lona 9 o tama ta’a’alo mo lea ‘au i le tausaga e 1961. Na soifua a’e lava Samoa i Leone Amerika Samoa i nai ona matua o Samoa ma Tereise Samoa. O le tina lava foi e fa’atonu lava le fanau i le sasa poo le salulima. Moni ai le muagagana e masani ai fanau, “A feoa’i mai e pei o fanau e le ‘aia le salu lima!” Na a’oga o ia I le Kolisi o Long Beach City College lea na ulufale mai i ai ina ua mae’a ana a’oga maualuga mai Leoe High school i Amerika Samoa. Ona soso’o lea ma ulufale o le tama o le Liona i le Washington State University, lea na ta’uta’ua ai le toga a le tama Samoa i le tulaga o le Quarterback toe Kapeteni I le ‘au a lana Iunivesite, WASU! Na ta’alo o ia i le tulaga o le Running Back mo le Bengals, ma e le’i umi oma ta’alo o ia mo le ‘au i le NFL ina ua fa’amanu’alia le uaua malosi o lona vae, ma ua le toe mafai ai ona toe ta’alo o ia. O lona manu’a lea sa a’afia ai lana ta’aloga o le Preseason 1981 -1982. Sa tai se manatu e ao lava ia gafatia e lea alo o le atunuu una ta’alo i le tulaga quarterback, peita’i ina ua avea ma running back i lana ‘au ta’alo I le NFL au faama’ualia ai o ia. Ina ua mar’a lana lea taumafaiga, na toe tail mai lava Samoa Samoa ma toe aoga I lona atunuu na soifua a’e ai, lea ua ia faasoa lona silafia i le fau talavou o Amerika Samoa e ala i lona tomai na ia sailia mai Kolisi ma Iunivesite sa aoaoina ai, ae sili foi ont ia fiafia e faasoa atu ona silafia i au ta’a’alo Footbal i totonu o le tatou teritori o Amerika Samoa. O lona goa vala’au sa marelle ina silafia ai o ia i na vaitau a’o a’oga o ia, o “Repeat” ona o lona goa muamua, o lona faai’u fo’i lea! Ua talia gofie fo’i e Samoa lona vala’auina ua ia aoga ai i tupulaga talavou o lona malo! E le taumatea, o se isi lea o sui pe ana le faamanu’alia, e lauilo fo’i sana togi i lona tulaga QB sa iloga ai ana taumafaiga i lana Iunivesite,WASU. Fa’afetai fo’i Samoa Samoa mo lou sao na lauiloa ai fo’i si ou malo i au taumafaiga I a’pga na e ulufale I ai ma e tauva faatausala ai! Ns filifilia o ia e lona 230 o sui o le au fili a le Cincinati Bengals i le tausaga 1981, peita’i o le tulaga na latou filifilia ai o ia e ta’alo ai o le Running back. E i’u lava lona soifua ta’alo, e le’i ta’alo lava o ia i le Liki masani mo ta’aloga Football ona o lea sa manu’a i le Pre Season. O lea alo o Amerika Samoa, ua Ilona oha fefefe le tupulaga talavou e fa’afetauia lona ma’ema’e i taimi o ana vasega tapage i mataupu massant aemaise fo’i i taimi e a’oa’o ai e ia ta’aloga ma fa’atonutonu ta’aloga a le fanau. E sese lava fo’i le tamaitiiti maini loa lava. Fa’ailoa mai e nisi o fanaat yoga sa a’o’oga i le susuga le faia’oga Samoa Samoa, “E le kele ise piko, kama kuai gei, o le sasa lava e fa’atonu ai makou!” Upu a Matua Samoa, “E aoga le ta i le tua o le tama ma le teine fa’alogogata!” O lo ua matauina le fa’atuputeleiina o avança au mafai ai ont ulufale mai fanas i Kolisi ma Iunivesite ua malaga tau I Amerika Samoa ina ia tusia mai igoa o latou tama ta’a’alo ma ua mua’i saigna tatou Konekarate ae le’i o mai i na avanoa, o ai na ilu talotalo, o se tasi lea o ala ua faato’ateleina ai nei avanoa una o sui nei sa lato mua’i asaina le gasu o le taitaeao i nei fo’i faiva mo fanau o le atunuu i lenei vaitau o le soifuaga. Fa’afetai tautua Samoa Samoa! NAMULAUULU DR. TAVANA - TATALA MAI LANA TUSI: AGAFA’AVAE O SAMOA: O le Tofa Namulau’ulu Dr. Tavana mai le Iunivesite o Bingham Young i Provo Utah, sa faatalanoaina i le Siufofoga Fa’asalalau e le susurra Ken Aionoma ua faailoa mai ai ana galuega tusitusia ua faamauina i lana tusi ua ta’ua i le ulutala: O Agafa’avae o Samoa. Ua ia faailoa fo’i i lea fa’aatalanoaga, le mafuaga ma le autu o lana galuega ua mae’a fa’amauina ma ua fa’atau atu i le mamalu o le atunuu mo le latou faitau ma faaaoga fo’i ni fautuaga taua olo’o ua maea tima’ia ai le atunuu lautele! O sana tala mai e tusa o lana galuega ua mea’a nei, “I le soifuaga o tagata Sāmoa i le talutalu fou nei, e maitauina pea o lo'o i ai se fetaula'iga o ala i le tulaga fa'aleaganu'u, o mafaufauga faafilosofia, ma le malamalama fa'alea'oa'oga. E i ai agafa'avae po'o faiga fa'avae tümau i agaga tagata Sāmoa, ina ia tausia, malu puipuia ma fa'asaoina pea. O nei agafa'avae e fa'amatalaina ai mafaufauga loloto ma agaga o tagata Sămoa, e fa'asino tonu i ona tagatanu'u, i auala o lo o soifua ai, ma galue ai, o se mafua'aga tonu latou te fa'auigaina ai lo latou talitonuga ma le silasila toto’a i le lalolagi. O lle ulutala o le tusi, “O Agafa'avae o Samoa” lea ua iloga mai, ua tapu'e mai ai le fatu ma le tâua o Tu ma Aga, o uiga ma amioga, ma ua 'avea ma fa'avae maumaututu e manino ai le fa'amatalaina o 'auala o lo'o soifua ai tagata Samoa i aso 'uma. O le muagagana e masani ai le atunu'u: "E fesuia'i faiga, ae tumau fa'avae", e fa'amautüina ai le talitonuga o agafa'avae o Samoa e tumau ma mausali, e fa'amatalaina ai o latou tagata lilo.” “O lo latou fa'atinoga e mafai ona fesuisuia'i, ona o a'afiaga e fa'alagolago i le taimi ma le siosiomaga i tafa o le kelope o lo'o nopia'i ai.” E fa'apei foi o a'oa'oga fa'akerisiano, ina ua taunu'u mai le talalelei i le atunu'u, o a'oa'oga fa'avae, ma matã'upu fa'avae, e tümau ma ele suia! O lo ua mae’a le folasaga a le susuga le tusitala, peita’i ua tatalaina nei le faitauina atu i lemamalu lautele o lea tusi “Agafa’avae o Samoa” mo le silafia e le mamalu lautele o le atunuu i soo se mea o alaala ai. EMMA ELIZABETH TAUTOLO: AVEA MA FAIFE’AU FA’AMALOSI’AU - IUVESITE ASU O le tama’ita’i Samoa lona tupuaga, alo o le susuga John ma le faletua o Patti Tautolo, o loo ua avea nei ma fa’atonu o le AZ Reach, o se fa’alapotopotoga e galulue e fesoasoani malosi I fanau o loo a’o’pgai A’oga Maualuluga e tau le iloga taumafaiga a le fanau a’pga o lo’o a’o’pga ai, i tulaga o mataupu tauave ma togi o maua ai, ma ua mana’omia ai le fesoasoani e feso’ota’i ma Iunivesite, aua le soso’oga o latou taumafaiga e saillie fa’ailoga maualuluga. O lenei alo o le atunuu ua i ai ona agave’a fa’apitoa e mafai ai ona saunoa fa’amalosi’au i le fanau a’oga, e le gata i lea, ae ua avea fo’i o se Faife’au i lona soifua tautua. O ia lea ua matele ina fa’alagolago i ai le le Arizona Sate University e area ma leo faamalosi i a latos fanau ta’a’alo, ae maise fo’i o i latou e momie ont fautuaina e ala i a latou mataupu tauave i potu aoga. Ua iloga le aoga o le tiute fa’atino o Emma i totonu o lea Iunivesite, ua aoga tele fo’i i fanau ta’a’alo i taimi e tapena ai mo latou ta’aloga faitaulia ma isi Iunivesite, o le fa’amalosi fo’i a lea alo tama’ita’i o le atunuu aua sa sau ai foi o ia i lea ala a’o aoga ma tauva i a’u ta’a’alo a lana Iunivesite o UCLA. Ua malamalama lelei fo’i Emma i tulaga koleniga ma le tigaina e ao ina faia e le fanau pe alai e naunau i le fa’aeaina o lana taumafaiga. O le ala lea ua iloga ai le aoga o ana fautuaga uma i totonu o ASU, lea ua galge tumau ai. O vita na ta’a’alo ai lea tamaitai e tupuga mai Aunuu, o le vaitausaga o le 2003, 2004, 2005, ma le 2006 ma o se tasi fo’i e le ulagia lana ta’alo! O ia fo’i o se tasi e tupuga mai i le laina o tagata ta’a’alo lelei i i le UCLA. O lona tama o John Tautolo, Terry Tautolo and Manu Tautolo, o uso o lona tama, na ta’a’alo Football uma lava mo le UCLA. E ese mai lana galuega faufautua i le a’oga ua i ai lana Ekalesia e galue ai o ia e fa’aaoga ai lona tusi pasi faafaifeau, Masters Missional Theology. A’o le’i faliu levei alo o le atunuu e avec ma faufautua fa’apitoa mo fan a’oga ma faife’au, sa iloga lona tula’i mai o se tais e lelei tele lana ta’alo i le Basketball ma le Volleyball. Na amata mai lava una iloga lana taumafaiga i na ta’aloga mai lana a’pga maualuga i Moreno Valley High i Kalefonia, ae fatato’a ia faamautuina lona tauavea o le Basketball e ulufale ai I le UCLA. Na iloga lana ta’alo i tulaga o le Forward Center, ma e le ‘ole fo’i lona tula’i mai mo le UCLA. E le gata i lea, ae ua fa’afetaia ma patipatia lana gallega faufautua o loo ua manuia ai taumafaiga a nisi fo’ fanau au le na’o Samoa ae o isi uma ua o’o i baiana galega lelei. Ua silia ma le 18 tausaga o le auaunaga a leei alo ole atunuu I oa faiva faufautua ma tima’i i ‘au ta’a’alo I le ASU ae mais o ana fautuaga ma timaiga mo tamaiti yoga I totonu ole ASU ma le Ekalesia au ia galue ai. Ua fa’ailoa mai fo’i o ia ole Fautua fa’apitoa mo le CRU ma le Athletes In Action (AIA) o ia lea ua area nei ma Fa’atonu o le Lekeona atoa, mo le AIA, au Sofia ai le Pacific South West i lana va’ava’aiga. Fa’afetai Emma Elizabeth Tautolo i lau fa’aeaea, aua ua fa’ailoa matilatila mai ai fo’i i nei tala tusitusia, O le tamaitai Samoa e tupuga mai Amerika Samoa, le motu matagofie o Aunuu, ae o lo ua alaala tumor nei i Arizona una o galuega ua tatua ai, aua ua talafeagai ma oha tomai au fa’aagavaaina ai e le Atua Soifua. Ese mai nei agava’a uma, ua faailoa mai e fiaria tele levei tama’ita’i i le Sami, ma e naunau lava o ia ina manu fa’asao o ta’ifau pitbulls. Ituaiga musika Hip Hop & RB E le gata i aboga ua tagua i lugar sa saunoa fa’apitoa ai le tama’ita’i Faife’au, ae ua fa’ailoa mai fo’i e i ai sauniga tutele e pei o le Exponential ma le Chasing Justice sa fan ai ana folasaga fa’apitoa. O loo mautu uma fa’amaumauga o le soigna ta’alo fa’atauva o lenei alo o le atunuu i lona suafa a’o ta’alo o ia mo le Iunivesite o UCLA i Kalefonia mai letausaga 2002-2006. Section: Le Lali
2026-05-19 07:23:16